المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
484
مروج الذهب ( فارسى )
اين شمهاى از اخبار صحرانشينان جهانست و ما از غوز و خزلج كه از طوايف تركند و در حدود غرش و بسطام و بست در مجاورت سيستان بسر مىبرند و هم از اقوام ولايت كرمان كه بسرزمين قفص و بلوج و جت اقامت دارند سخن نياورديم . مسعودى گويد : در خصوص ايام و وقايع و جنگهاى عرب در كتابهاى سابق خود از حوادثى كه در جاهليت و اسلام بوده است ياد كردهايم چون جنگ هباءة و جنگهاى ذبيان و غطفان و آنچه ما بين عبس و ديگر عربان نزارى و يمنى بوده است و جنگ داحس و غبرا و جنگ بكر بن وائل و تغلب كه جنگ بسوس بود و جنگ كلاب و جنگ خزاز و كشته شدن شاس بن زهير و جنگ ذو قار و جنگ شعب جبله و حوادثى كه بنى عامر و ديگران داشتهاند و جنگ اوس و خزرج و حوادثى كه ما بين غسان و عك بوده است . از پس اين باب شمهاى از اخبار عربان منقرض و غير منقرض را با پراكنده شدنشان در نواحى مختلف مياوريم و مختصرى از نظريات و دينهاى آنها را بدوران جاهليت و عقايدى كه درباره غول هاتف و قيافه و كاهنى و فراست صدى و هام داشتهاند و ديگر رسوم آنها ياد ميكنيم و بالله التوفيق .